Γράφει ο Γιώργης Λέκκας

 

-Χίλια καλά ‘χει ο Κρητικός

μά ‘χει κι ένα κουσούρι,

σε κάθε γλέντι και χαρά

σέρνει και το κουμπούρι. (παλιά μαντινάδα μου).

 

-Είναι εξοργιστικό το να θεωρούν πολλοί, ακόμη και σήμερα, έθιμο τις μπαλωθιές στην Κρήτη και μάλιστα να αυτοπροσδιορίζονται προκλητικά ως υπερασπιστές της κρητικής παράδοσης, όταν δεν ξέρουν ουσιαστικά τι σημαίνει παράδοση. Είχα κάμει και παλιότερα σχετικό δημοσίευμα, αναδημοσιεύω όμως τώρα μικρά αποσπάσματα, με αφορμή θλιβερά περιστατικά που συνέβησαν το Πάσχα, όχι μόνο στην Κρήτη:

«…Η οπλοκατοχή και κατ’ επέκταση η οπλοχρησία δεν ήταν ποτέ έθιμο στην Κρήτη. Σύμφωνα με την ακριβή έννοια της λέξης, έθιμο είναι συχνά επαναλαμβανόμενη πράξη, δηλαδή συνήθεια, μιας μικρής ή μεγάλης κοινωνικής ομάδας την οποία αποδέχονται και ακολουθούν όλοι, με κίνδυνο μάλιστα εκείνος που δεν την ακολουθεί να θεωρηθεί παραβάτης και να τύχει της αποδοκιμασίας και περιθωριοποίησης της κοινωνίας. Διερωτάται λοιπόν κανείς σε ποια χρονική περίοδο ειρήνης και σε ποια γεωγραφική περιοχή της Κρήτης η οπλοχρησία είχε τύχει της καθολικής αποδοχής των πολιτών και όχι της καθολικής, σχεδόν, αποστροφής και απόρριψης; Αποδοχής έτυχαν και τυχαίνουν μόνον οι ελάχιστες περιπτώσεις οπλοχρησίας που αφορούν σε γάμους, κηδείες, βαπτίσεις, γεννήσεις κ.λ.π. που και τότε αφορούν μόνο σε συγκεκριμένες στιγμές και συγκεκριμένα συγγενικά πρόσωπα και όχι στον οποιοδήποτε και οποτεδήποτε. Έθιμο λ.χ. είναι το να παίρνει ο γαμπρός τη νύφη στα χέρια του και να την μπάζει στο σπιτικό τους, μετά το γάμο, δεν μπορεί όμως αυτό να το κάμει ο οποιοσδήποτε, αλλ’ ούτε και ο ίδιος ο γαμπρός πριν  το γάμο. Πρέπει, λοιπόν, να κρατηθούν τα έθιμα, σωστά όμως και στην περίπτωση των όπλων με νόμιμα κυνηγετικά …Η τιμή, η ελευθερία και η αξιοπρέπεια του Κρητικού κρατήθηκαν κατά βάση με τη λεβεντιά, την αντρειοσύνη και το πατροπαράδοτο κρητικό μαχαίρι και όχι με τα ξενόφερτα κουμπούρια και καλάσνικωφ…».

– Ας τα αφήσουμε, λοιπόν,  αυτά και ας στηριχτούμε στις πατροπαράδοτες, πράγματι, αρετές μας. Ή, μήπως, πάψαμε να τις διαθέτουμε; Οπότε:

-Καλά το κάνεις και βαστάς

στη μέση το κουμπούρι,

γιατί στο παντελόνι σου

δεν έχεις …τ’ άλλο, πούρι. (επίσης, παλιά μαντινάδα μου).

Μάης 2019 –ΔΑΦΝΗ ΑΤΤΙΚΗΣ

 

Γιώργης Λέκκας, Επίτ. Πρόεδρος Συλλ. Κρητών Στιχουργών «ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΥΚΑΛΑΣ»

Αριθμός Προβολών: 60