Ένα πολύ σοβαρό θέμα, αυτό της διατήρησης της κρητικής ντοπιολαλιάς που με πολύ γοργούς ρυθμούς χάνεται  όχι μόνο στον προφορικό μα και στο γραπτό λόγο (ακόμη και στις μαντινάδες), τους τελευταίους μήνες έχει διεγείρει συνειδήσεις, έχει όμως και προκαλέσει αναταράξεις, κυρίως στο κρητικό στοιχείο της Αττικής.

Η αρχή μπήκε (όπως τουλάχιστον γνωρίζω) τον περασμένο Δεκέμβριο όταν ο Σύλλογος Ρεθυμνίων Αττικής «το Αρκάδι» με Πρόεδρο τον κ. Γεώργιο Βλατάκη πραγματοποίησε εσπερίδα στο Πανεπιστήμιο Αθηνών (είχα γράψει σχετικά γι αυτήν) με θέμα τη διδασκαλία της κρητικής διαλέκτου στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, μέσα από τα βιβλία του αείμνηστου γιατρού-λογοτέχνη και κρητολάτρη Μιχάλη Καυκαλά, η χήρα του οποίου κ. Λένα Σταμαθιουδάκη είναι και Αντιπρόεδρος στο Δ.Σ. του συλλόγου. Στην εκδήλωση αυτή κύριος ομιλητής ήταν ο γνωστός ομότιμος καθηγητής της γλωσσολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών κ. Χριστόφορος Χαραλαμπάκης ο οποίος πολλές φορές και στο παρελθόν έχει αναφερθεί στο ίδιο θέμα, ενώ στο τέλος διαβάστηκε και εγκρίθηκε ψήφισμα που στη συνέχεια υποβλήθηκε αρμοδίως.

Στη συνέχεια όμως (απ’ όσο τουλάχιστον αντιλήφθηκα) έχουν ακολουθηθεί δυο παράλληλοι δρόμοι ενεργειών προς την ίδια κατεύθυνση (πιστεύω όχι από κακή πρόθεση), ένας του παραπάνω συλλόγου που προγραμματισμένα και μεθοδικά συνεχίζει τις προσπάθειές του και δεύτερος των τριών Οργάνων: Παγκρήτιος Ένωσις, Π.Ο.Π.Κ.Σ. και Κρητική Εστία τα οποία  αγνοώντας αρχικά τις ενέργειες του πρώτου στη συνέχεια προσπάθησαν να συνενωθούν σε  κοινή προσπάθεια ενεργειών, κάτι που σύντομα ελπίζω να επιτευχθεί, χάρις και στις φιλότιμες προσπάθειες του γνωστού ραδιοφωνικού παραγωγού κ. Γιώργη Νταγάκη.  Έτσι, λογικό ήταν η πρόσκληση των τριών φορέων που απευθύνονταν προς τα κρητικά  σωματεία και κάθε συμπατριώτη μας που θα ήθελε να παραστεί στη συγκέντρωση της Τετάρτης 23 Μαϊου στην Κρητική Εστία να μην είχε την αναμενόμενη και πρέπουσα ανταπόκριση, τόσο από ειδικούς της γλωσσολογίας και της παράδοσης όσο και εκπροσώπους φορέων και απλούς πολίτες.

Μεγάλο μέρος της συγκέντρωσης αναλώθηκε στην πιθανότητα να «σκοντάψει» το αίτημα  για διδασκαλία της κρητικής ντοπιολαλιάς στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, στο γεγονός πως αυτή  δεν περιλαμβάνεται στις επίσημα αναγνωρισμένες διαλέκτους της ελληνικής γλώσσας (ποντιακή, τσακώνικη, καππαδοκική και νότιας Ιταλίας), αλλά τυπικά θεωρείται  γλωσσικό ιδίωμα. Ωστόσο γεγονός είναι, επίσης, πως η κρητική διάλεκτος έχει πολύ μεγάλη σημασία την οποία οφείλει στην εκφραστικότητά της, στη δυνατότητά της να δημιουργεί παράγωγες και σύνθετες λέξεις, στο λεξιλογικό της πλούτο στον οποίον περιλαμβάνονται  και πολλές αρχαίες λέξεις, στην πανελλήνια ακτινοβολία των έργων της Κρητικής Σχολής, όπως λ.χ. ο ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ κ.λ.π. Άλλωστε, πολλοί είναι εκείνοι που ισχυρίζονται (μεταξύ αυτών και ο Γ. Χατζηδάκης) πως αν δεν παρενέβαιναν οι Φαναριώτες υπέρ της καθαρεύουσας σήμερα η επίσημη γλώσσα του κράτους θα είχε σαν βάση της την κρητική διάλεκτο.

Το ζήτημα είναι ότι το θέμα αυτό της διδασκαλίας της κρητικής διαλέκτου τόσο στο Πανεπιστήμιο Κρήτης όσο και στους πολιτιστικούς  κρητικούς συλλόγους (όπως έχει αναφερθεί), προσωπικά θεωρώ ότι  είναι τόσο σημαντικό και περίπλοκο ώστε να εγείρει ένα πλήθος ερωτημάτων, για τη μελέτη και επίλυση των οποίων χρειάζεται ασφαλώς η συνδρομή πολλών και για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα. Λ.χ. είναι δυνατόν να μαθευτεί η κ.δ. από τα σημερινά Κρητικόπουλα όταν αυτά δεν την έχουν βιώσει από μικρά; Και μήπως κινδυνεύουμε να οδηγηθούμε σε γελοιοποίησή της, όταν θα προσπαθούν να την εφαρμόσουν; Επίσης ποια ντοπιολαλιά θα διδάσκεται σε κάθε περίπτωση, όταν ξέρουμε πως εμφανίζονται πολλές και μεγάλες διαφορές από επαρχία σε επαρχία, από νομό σε νομό, μεταξύ Νότιας και Βόρειας Κρήτης, μεταξύ πεδινών και ορεινών περιοχών κ.λ.π.;

Βέβαια το πρωτεύον είναι, όπως σωστά επισήμανε προς το τέλος και ο κ. Γιώργης Νταγάκης, να γίνει δεκτό το αίτημα για ίδρυση έδρας κρητικής διαλέκτου ή έδρας κρητικών σπουδών όπως έχει συμβεί στο Πανεπιστήμιο Θεσ-κης με την περίπτωση των Ποντίων (αναφέρθηκε από μερικούς) και από εκεί και πέρα οι αρμόδιοι θα μελετήσουν και  αποφασίσουν για το τι ακριβώς και το πως;

Μάης 2018

Γιώργης Λέκκας

ΔΑΦΝΗ-ΑΤΤΙΚΗΣ

Αριθμός Προβολών: 40